Τo περιβάλλον
Φυτό ποώδες, μονοετές ή διετές, με βλαστό ύψους μέχρι 1 μέτρο, με φύλλα αγκαθωτά και κεφάλια με όλα τα ανθίδια σωληνοειδή.
Είναι φυτό πολυετές, με πολλούς βλαστούς, τους κεντρικούς όρθιους, τους περιφερειακούς ανερχόμενους. Φύλλα λεία ή αραιά τριχωτά, τα κατώτερα έμμισχα, προμήκη, τα ανώτερα ωοειδή - ελλειψοειδή, επιφυή, ημιπερίβλαστα. Άνθη ιώδη, σε κεφάλια επάκρια ή μασχαλιαία.
Φυτό με βλαστό όρθιο πολύκλαδο, πυκνοφυή, με ύψος 20-50 εκατοστά. Φύλλα λεία, ελαφρά οδοντωτά, τα κατώτερα βραχύμιςχα, αντωοειδή, τα ανώτερα λογχοειδή. Άνθη λευκοιώδη, με μεγάλο ποδίσκο.
Φυτό πολυετές, με βλαστό όρθιο, χνουδωτό, ύψους 20-60 εκατοστά. Φύλλα χνουδωτά, τα κατώτερα με μίσχο μεγαλύτερο του ελάσματος, τα ανώτερα επιφυή, ωοειδή. Άνθη κυανοιώδη, σε κεφάλια πλευρικά.
Φυτό πολυετές, με τριχωτό πολυανθή βλαστό, με τα κατώτερα φύλλα έμμισχα, σπαθοειδή - προμήκη και τα ανώτερα επιφυή ωοειδή. Άνθη κυανοιώδη, με μικρό ποδίσκο, στις μασχάλες των κορυφαίων φύλλων.
Πολυετές φυτό, με βλαστό αναρριχώμενο, μήκους 1-5 μέτρα, πράσινο, λείο. Φύλλα μεγάλα, βελοειδή, κυματοειδή. Άνθη μεγάλα, λευκά, σπάνια ρόδινα, μασχαλιαία, μονήρη.
Πιθανώς η «λεία σμίλαξ» του Διοσκουρίδη και η «ιασιώνη» του Θεόφραστου.
Είναι πολυετής πόα, με βλαστό όρθιο, πολύκλαδο, ελαφρά κοκκινωπό, ύψους 60-120 εκατ., με φύλλα απλά ή διπλά πτερωτά, πράσινα στην πάνω επιφάνεια, λευκά στην κάτω. Άνθη πολύ μικρά κίτρινα ή ροδόχρωμα σε μεγάλη ταξιανθία φόβη με φύλλα.
Θεωρείται ότι έχει σχεδόν τις ίδιες φαρμακευτικές ιδιότητες με την A. absinthium.
Είναι διετής πόα, με βλαστό όρθιο, ισχυρό, πολύκλαδο, χνουδωτό, ύψους 80-120 εκατ., με φύλλα έμμισχα, χνουδωτά, τα κατώτερα πλατιά και καρδιοειδή, τα ανώτερα ωοειδή και οξύληκτα. Τα ανθικά κεφάλια είναι σφαιρικά, σφιγμένα στην κορυφή, με παράνθια φύλλα πράσινα ή κοκκινωπά, με κορυφή σαν άγκιστρο, ανθίδια κόκκινα.
Είναι πολυετής πόα, 20-30 εκατ., ύψους, πυκνά αδελφωμένη, με φύλλα παράριζα, γραμμοειδή - λογχοειδή, ακέραια. Τα άνθη είναι ρόδινα σε κεφάλια διαμέτρου 2 - 3 εκατ.,στην κορυφή λεπτού και λείου στελέχους.
Πολυετής, φρυγανώδης πόα, ύψους 50-120 εκατ., με βλαστό όρθιο, λευκό, διακλαδισμένο, με φύλλα έμμισχα, στο κάτω μέρος λευκά μεταξώδη, πρασινωά στο πάνω μέρος, τα κατώτερα τρις πτερωτά, τα ανώτερα δις πτερωτά με τμήματα λογχοειδή. Άνθη μικρά κιτρινοπράσινα, σε μακριά ταξιανθία φόβη με φύλλα.
Είναι φυτό με ιδιαίτερα βαριά μυρωδιά και πικρής γεύσης, ιδίως τα φύλλα. Από το φυτό παραλαμβάνεται αιθέριο έλαιο, το αψινθέλαιο, το οποίο παλαιότερα χρησιμοποιούσαν για να παρασκευάζουν το αψέντι, ένα γνωστό αλλά τοξικό αλκοολούχο ποτό. Στο φυτό αποδίδονται πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες, ο Διοσκουρίδης το αναφέρει σαν «αψίθιον» και φαίνεται να το χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή του αψιθίτη οίνου. Θεωρείται ευστόμαχο, ορεκτικό, τονωτικό, αντιπυρετικό.
Είναι πολυετές φυτό, με βλαστό εύοσμο πράσινο, με παχιές και αραιές τρίχες, ύψους 20-50 εκατ., φύλλα μεγάλα και ωοειδή, σπανίως οδοντωτά, λεία στην πάνω επιφάνειά τους και ελαφρώς τριχωτά στην κάτω και άνθη ερυθροϊώδη σε κύματα.
Το φυτό περιέχει αιθέριο έλαιο κατάλληλο για την αρωματοποιία. Σε άλλες περιοχές χρησιμοποιείται αντί του τσαγιού.
Οικοσύστημα
Η πατρίδα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, του κλίματος και της ιδιαίτερης μορφολογίας της, είναι μια από τις πιο πλούσιες σε χλωρίδα περιοχές της γης. Στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας LIFE (πρόγραμμα «Ερημοποίηση: Προστασία εδαφών από την διάβρωση στην Τήνο και Ζαγοροχώρια», Τμήμα Ανθοκομίας και Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου και Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων), κατά μήκος ενός μονοπατιού λίγων χιλιομέτρων των Νεγάδων Ζαγορίου, καταγράφηκαν και αναγνωρίστηκαν πάνω από 400 είδη, εκ των οποίων τα κυριότερα παρουσιάζονται εδώ.
Στην πορεία του, το μονοπάτι διασχίζει ένα πολύμορφο τοπίο, όπου οι εικόνες εναλλάσσονται με καταπληκτική ταχύτητα και συχνότητα. Η ύπαρξη πέτρινων αναβαθμίδων, γεφυριών και στοιχείων της ανθρώπινης δραστηριότητας δείχνει ότι η περιοχή αυτή ήταν στενά συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Το διαδικτυακό αυτό βοτανολόγιο φιλοδοξεί να καλύψει τις ανάγκες του επισκέπτη της περιοχής που επιθυμεί όχι μόνο να παρατηρεί την ομορφιά της φύσης σαν απλός θεατής, αλλά να προχωρήσει σε μια ουσιαστικότερη και βαθύτερη γνωριμία με τον φυσικό κόσμο.
Για να μπορεί ο επισκέπτης να αναγνωρίσει τα υπάρχοντα είδη in situ, κάθε φυτό συνοδεύεται από φωτογραφία, βοτανική περιγραφή, καθώς και από τα στοιχεία που διαθέτουμε για τη χρήση του. Παράλληλα, σχεδιάστηκε ο χάρτης του μονοπατιού και χωρίστηκε σε ευδιάκριτες ζώνες, που σημειώνονται στην περιγραφή του κάθε φυτού.
Σε ό,τι αφορά την ταξινόμηση, η χλωρίδα χωρίστηκε ανάλογα με την εποχή άνθισης στις τέσσερις εποχές, δεδομένου ότι το άνθος αποτελεί την πλέον χαρακτηριστική διαφορά μεταξύ των ειδών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι τίποτα στη φύση δεν είναι στατικό, συνεπώς η εποχή άνθισης μπορεί να μετατοπιστεί ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Επίσης, η παρουσία των φυτών (ιδιαίτερα των ετήσιων) μπορεί να σημειωθεί και σε ζώνη που δεν αναφέρεται στον χάρτη.
Γιώργος Καρράς, Βαγγέλης Φίλης, Βοτανικές Διαδρομές, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2000

