Τo περιβάλλον
Είναι φυτό πολυετές, με βαριά μυρωδιά, με βλαστό όρθιο, πολύκλαδο, ύψους 50-80 εκατ. Φύλλα μικρά, ωοειδή, πλατιά, ελαφρώς οδοντωτά με κοντό μίσχο. Άνθη ανά 3-10 σε αραιοφυείς κορύμβους, κυανά ή ιώδη.
Είναι πολυετές φυτό, με βλαστό εύοσμο πράσινο, με παχιές και αραιές τρίχες, ύψους 20-50 εκατ., φύλλα μεγάλα και ωοειδή, σπανίως οδοντωτά, λεία στην πάνω επιφάνειά τους και ελαφρώς τριχωτά στην κάτω και άνθη ερυθροϊώδη σε κύματα.
Το φυτό περιέχει αιθέριο έλαιο κατάλληλο για την αρωματοποιία. Σε άλλες περιοχές χρησιμοποιείται αντί του τσαγιού.
Είναι πολυετής πόα, με βλαστό τετραγωνικό, διακλαδισμένο, ύψους 20-80 εκατ., με φύλλα αυγοειδή ή στρογγυλά με δικτυωτή νεύρωση και άνθη κοκκινωπά και σπάνια άσπρα, σε πυκνούς μασχαλιαίους σπονδύλους.
Πιθανώς η «βαλλωτή» του Διοσκουρίδη, τα φύλλα της οποίας «...δυσώδη, όθεν και τούτο τινές μελισσόφυλλον εκάλεσαν».
Είναι πολυετής πόα, με βλαστό όρθιο, πολύκλαδο, ελαφρά κοκκινωπό, ύψους 60-120 εκατ., με φύλλα απλά ή διπλά πτερωτά, πράσινα στην πάνω επιφάνεια, λευκά στην κάτω. Άνθη πολύ μικρά κίτρινα ή ροδόχρωμα σε μεγάλη ταξιανθία φόβη με φύλλα.
Θεωρείται ότι έχει σχεδόν τις ίδιες φαρμακευτικές ιδιότητες με την A. absinthium.
Πολυετής, φρυγανώδης πόα, ύψους 50-120 εκατ., με βλαστό όρθιο, λευκό, διακλαδισμένο, με φύλλα έμμισχα, στο κάτω μέρος λευκά μεταξώδη, πρασινωά στο πάνω μέρος, τα κατώτερα τρις πτερωτά, τα ανώτερα δις πτερωτά με τμήματα λογχοειδή. Άνθη μικρά κιτρινοπράσινα, σε μακριά ταξιανθία φόβη με φύλλα.
Είναι φυτό με ιδιαίτερα βαριά μυρωδιά και πικρής γεύσης, ιδίως τα φύλλα. Από το φυτό παραλαμβάνεται αιθέριο έλαιο, το αψινθέλαιο, το οποίο παλαιότερα χρησιμοποιούσαν για να παρασκευάζουν το αψέντι, ένα γνωστό αλλά τοξικό αλκοολούχο ποτό. Στο φυτό αποδίδονται πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες, ο Διοσκουρίδης το αναφέρει σαν «αψίθιον» και φαίνεται να το χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή του αψιθίτη οίνου. Θεωρείται ευστόμαχο, ορεκτικό, τονωτικό, αντιπυρετικό.
Είναι πολυετής πόα, 20-30 εκατ., ύψους, πυκνά αδελφωμένη, με φύλλα παράριζα, γραμμοειδή - λογχοειδή, ακέραια. Τα άνθη είναι ρόδινα σε κεφάλια διαμέτρου 2 - 3 εκατ.,στην κορυφή λεπτού και λείου στελέχους.
Είναι διετής πόα, με βλαστό όρθιο, ισχυρό, πολύκλαδο, χνουδωτό, ύψους 80-120 εκατ., με φύλλα έμμισχα, χνουδωτά, τα κατώτερα πλατιά και καρδιοειδή, τα ανώτερα ωοειδή και οξύληκτα. Τα ανθικά κεφάλια είναι σφαιρικά, σφιγμένα στην κορυφή, με παράνθια φύλλα πράσινα ή κοκκινωπά, με κορυφή σαν άγκιστρο, ανθίδια κόκκινα.
Είναι φυτό λεπτό, μονοετές, με βλαστό ύψους 10 – 50 εκατοστά, ελαφρά τριχωτό. Τα κατώτερα φύλλα είναι πτεροσχιδή σε 5 – 7 τμήματα, οδοντωτά στην περιφέρεια, τα ανώτερα σε γραμμοειδή τμήματα. Τα άνθη είναι λευκά σε σκιάδια με 8-14 ακτίνες.
Πιθανώς το «τορδύλιον» του Διοσκουρίδη.
Είναι φυτό λεπτό, μονοετές, με βλαστό τριχωτό, διακλαδισμένο, ύψους 30 – 80 εκατοστά, με τα κατώτερα φύλλα με 5 – 7 τμήματα, ωοειδή ή προμήκη, οδοντωτά, τα ανώτερα φύλλα είναι στενά, λογχοειδή. Τα άνθη είναι λευκά ή ελαφρά ρόδινα, σε σκιάδια με 5-15 ακτίνες.
Μονοετής πόα, με βλαστό όρθιο, τριχωτό, ύψους 20 – 80 εκατοστά. Φύλλα τριχωτά, τα κατώτερα δις πτεροσχιδή, τα ανώτερα πτεροσχιδή σε τμήματα λογχοειδή, οδοντωτά. Άνθη λευκά ή ρόδινα, μικρά, σε ακρινά σκιάδια με 10 – 15 ακτίνες.
Είναι θάμνος πολυετής, χαμηλός, ύψους 10-20 εκατοστά, με πολλές παραφυάδες, με ανθοφόρα κλαδιά μήκους 5 – 8 εκατοστά, με φύλλα ελλειψοειδή. Άνθη ρόδινα, μικρά, σε κοντή κεφαλιόμορφη ταξιανθία.
Οικοσύστημα
Η πατρίδα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, του κλίματος και της ιδιαίτερης μορφολογίας της, είναι μια από τις πιο πλούσιες σε χλωρίδα περιοχές της γης. Στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας LIFE (πρόγραμμα «Ερημοποίηση: Προστασία εδαφών από την διάβρωση στην Τήνο και Ζαγοροχώρια», Τμήμα Ανθοκομίας και Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου και Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων), κατά μήκος ενός μονοπατιού λίγων χιλιομέτρων των Νεγάδων Ζαγορίου, καταγράφηκαν και αναγνωρίστηκαν πάνω από 400 είδη, εκ των οποίων τα κυριότερα παρουσιάζονται εδώ.
Στην πορεία του, το μονοπάτι διασχίζει ένα πολύμορφο τοπίο, όπου οι εικόνες εναλλάσσονται με καταπληκτική ταχύτητα και συχνότητα. Η ύπαρξη πέτρινων αναβαθμίδων, γεφυριών και στοιχείων της ανθρώπινης δραστηριότητας δείχνει ότι η περιοχή αυτή ήταν στενά συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Το διαδικτυακό αυτό βοτανολόγιο φιλοδοξεί να καλύψει τις ανάγκες του επισκέπτη της περιοχής που επιθυμεί όχι μόνο να παρατηρεί την ομορφιά της φύσης σαν απλός θεατής, αλλά να προχωρήσει σε μια ουσιαστικότερη και βαθύτερη γνωριμία με τον φυσικό κόσμο.
Για να μπορεί ο επισκέπτης να αναγνωρίσει τα υπάρχοντα είδη in situ, κάθε φυτό συνοδεύεται από φωτογραφία, βοτανική περιγραφή, καθώς και από τα στοιχεία που διαθέτουμε για τη χρήση του. Παράλληλα, σχεδιάστηκε ο χάρτης του μονοπατιού και χωρίστηκε σε ευδιάκριτες ζώνες, που σημειώνονται στην περιγραφή του κάθε φυτού.
Σε ό,τι αφορά την ταξινόμηση, η χλωρίδα χωρίστηκε ανάλογα με την εποχή άνθισης στις τέσσερις εποχές, δεδομένου ότι το άνθος αποτελεί την πλέον χαρακτηριστική διαφορά μεταξύ των ειδών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι τίποτα στη φύση δεν είναι στατικό, συνεπώς η εποχή άνθισης μπορεί να μετατοπιστεί ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Επίσης, η παρουσία των φυτών (ιδιαίτερα των ετήσιων) μπορεί να σημειωθεί και σε ζώνη που δεν αναφέρεται στον χάρτη.
Γιώργος Καρράς, Βαγγέλης Φίλης, Βοτανικές Διαδρομές, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2000

