Τo περιβάλλον
Είναι πολυετής πόα. Έχει βλαστό απλό, ύψους 20-50 εκατοστά, φύλλα μεγάλα, έμμισχα, λογχοειδή, πράσινα με σταχτιές ή μαύρες κηλίδες και άνθη πορφυρά, σε σπάδικα που η βάση του περιβάλλεται από μεγάλο βράκτειο φύλλο. Η ρίζα του είναι κονδυλώδης. Η ρίζα του ενώ χλωρή είναι δηλητηριώδης, όταν μαραθεί ή ψηθεί είναι ακίνδυνη. Επίσης δηλητηριώδη είναι οι κόκκινες ρώγες του καρπού, καθώς τα φύλλα και τα άνθη.
Πιθανώς η «αρωνία» του Φαινία.
Φυτό πολυετές, με βλαστό όρθιο πολύκλαδο, πυκνοφυή, με ύψος 20 – 60 εκατοστά. Φύλλα λεία ή αραιά τριχωτά, ελαφρά οδοντωτά, τα κατώτερα έμμισχα, ωοειδή – προμήκη, τα ανώτερα επιφυή, λογχοειδή. Άνθη κυανοιώδη, με μεγάλο ποδίσκο.
Φυτό μονοετές, με βλαστό κατακείμενο. Φύλλα τριχωτά, ελαφρά οδοντωτά, τα κατώτερα έμμισχα, σπαθοειδή – προμήκη, τα ανώτερα επιφυή – γραμμοειδή. Άνθη ιώδη, σε φόβη.
Φυτό μονοετές, με βλαστό πολύκλαδο, ύψους μέχρι 30 εκατοστά. Φύλλα τα κατώτερα έμμισχα, αντωοειδή – προμήκη, τα ανώτερα επιφυή, ωοειδή – λογχοειδή. Άνθη ιώδη, μασχαλιαία, μονήρη, με μεγάλο ποδίσκο.
Φυτό με βλαστό χαμηλό, νανώδες, με κατώτερα φύλλα μακρόμισχα, δισκοειδή – καρδιοειδή, οδοντωτά, τα του βλαστού στενά, λογχοειδή – γραμμοειδή. Άνθη ιώδη, μονήρη.
Μονοετής πόα με βλαστό όρθιο, βουρλόμορφο, πολυδιακλαδιζόμενο, με ύψος 0,30 – 1,5 μέτρα. Φύλλα πράσινα, επιμήκη, ταινιοειδή, οξύληκτα, με 3 – 9 νευρώσεις. Άνθη κίτρινα μικρά σε σκιάδια με 2 – 3 ακτίνες.
Είναι πολυετής πόα. Έχει βλαστό όρθιο ύψους 50-100 εκατοστά, με φύλλα στο κάτω μέρος του βλαστού στενόμακρα, με άνθη χρυσοκίτρινα σε βότρεις και καρπό σχεδόν σφαιρικό.
Είναι φυτό γνωστό από την αρχαιότητα, όπου ο Όμηρος το αναφέρει σαν σύμβολο πένθους των ψυχών.
Είναι πολυετής πόα. Έχει βλαστό όρθιο ύψους 20-60 εκατοστά, με φύλλα μέχρι τη μέση του βλαστού στενόμακρα 6-10 εκατοστά, με άνθη χρυσοκίτρινα σε λεπτό αραιανθή βότρυ.
Είναι πολυετής πόα, με βολβό ωοειδή, περιβαλλόμενο από βολβίδια πάνω από τον βασικό βολβό. Φύλλα μέχρι το μέσο του βλαστού, ημικυλινδρικά, κοίλα εσωτερικά. Άνθη ζωηρά κόκκινα, σε σφαιρικό πολυανθές σκιάδιο.
Οι βολβοί του είναι εδώδιμοι σαν λαχανικό ή τουρσί. Παλαιότερα θεωρούνταν ότι έχει φαρμακευτικές ιδιότητες στα δαγκώματα των φιδιών και κυρίως της οχιάς.
Είναι φυτό πολυετές, πυκνό και τριχωτό, ξυλοποιημένο στη βάση του, με πολλούς βλαστούς, ύψους 10-30 εκατοστά, τα κατώτερα φύλλα είναι αντωοειδή ή αντιλογχοειδή, τα ανώτερα μικρότερα γραμμοειδή. Άνθη χρυσοκίτρινα σε πυκνές κοντές ταξιανθίες.
Φυτό ποώδες, πολυετές, όρθιο, ύψους 20 – 60 εκατοστά, με κόνδυλους ωοειδής. Φύλλα επιμήκη, γραμμοειδή. Άνθη μικρά, ρόδινα σε κοντό, κωνικό πυκνό στάχυ.
Οικοσύστημα
Η πατρίδα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, του κλίματος και της ιδιαίτερης μορφολογίας της, είναι μια από τις πιο πλούσιες σε χλωρίδα περιοχές της γης. Στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας LIFE (πρόγραμμα «Ερημοποίηση: Προστασία εδαφών από την διάβρωση στην Τήνο και Ζαγοροχώρια», Τμήμα Ανθοκομίας και Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου και Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων), κατά μήκος ενός μονοπατιού λίγων χιλιομέτρων των Νεγάδων Ζαγορίου, καταγράφηκαν και αναγνωρίστηκαν πάνω από 400 είδη, εκ των οποίων τα κυριότερα παρουσιάζονται εδώ.
Στην πορεία του, το μονοπάτι διασχίζει ένα πολύμορφο τοπίο, όπου οι εικόνες εναλλάσσονται με καταπληκτική ταχύτητα και συχνότητα. Η ύπαρξη πέτρινων αναβαθμίδων, γεφυριών και στοιχείων της ανθρώπινης δραστηριότητας δείχνει ότι η περιοχή αυτή ήταν στενά συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Το διαδικτυακό αυτό βοτανολόγιο φιλοδοξεί να καλύψει τις ανάγκες του επισκέπτη της περιοχής που επιθυμεί όχι μόνο να παρατηρεί την ομορφιά της φύσης σαν απλός θεατής, αλλά να προχωρήσει σε μια ουσιαστικότερη και βαθύτερη γνωριμία με τον φυσικό κόσμο.
Για να μπορεί ο επισκέπτης να αναγνωρίσει τα υπάρχοντα είδη in situ, κάθε φυτό συνοδεύεται από φωτογραφία, βοτανική περιγραφή, καθώς και από τα στοιχεία που διαθέτουμε για τη χρήση του. Παράλληλα, σχεδιάστηκε ο χάρτης του μονοπατιού και χωρίστηκε σε ευδιάκριτες ζώνες, που σημειώνονται στην περιγραφή του κάθε φυτού.
Σε ό,τι αφορά την ταξινόμηση, η χλωρίδα χωρίστηκε ανάλογα με την εποχή άνθισης στις τέσσερις εποχές, δεδομένου ότι το άνθος αποτελεί την πλέον χαρακτηριστική διαφορά μεταξύ των ειδών. Θα πρέπει να τονιστεί ότι τίποτα στη φύση δεν είναι στατικό, συνεπώς η εποχή άνθισης μπορεί να μετατοπιστεί ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Επίσης, η παρουσία των φυτών (ιδιαίτερα των ετήσιων) μπορεί να σημειωθεί και σε ζώνη που δεν αναφέρεται στον χάρτη.
Γιώργος Καρράς, Βαγγέλης Φίλης, Βοτανικές Διαδρομές, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2000
